Dünya alarmda: İran-İsrail gerilimi kontrolden çıkıyor

Netanyahu’dan İran’a Karşı Geniş Operasyon Çağrısı: Orta Doğu’da Gerilim Tırmanıyor

İsrail ile İran arasında artan füze saldırıları, enerji hatlarına yönelik tehditler ve nükleer tesislere ilişkin uyarılar, çatışmanın bölgesel sınırları aşarak küresel bir krize dönüşebileceği endişelerini artırıyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’a karşı askeri operasyonların genişletilmesi çağrısında bulunarak Tahran’ın son saldırılarının artık “küresel tehdit” haline geldiğini söyledi. İran füzelerinin isabet ettiği Arad kentinde konuşan Netanyahu, İran’ı sivilleri, kritik altyapıyı ve dini noktaları hedef almakla suçladı.

Netanyahu, İran’ın saldırılarının yalnızca İsrail ile sınırlı kalmadığını öne sürerek Kıbrıs’ın da hedef alındığını iddia etti. Ayrıca Diego Garcia yönüne atıldığı belirtilen uzun menzilli füzenin, İran’ın askeri kapasitesinin genişlediğinin göstergesi olduğunu ifade etti. Netanyahu’ya göre İran, Avrupa’nın derinliklerini dahi vurabilecek kapasiteye ulaştı.

İsrail ordusuna göre İran, Şubat sonundan bu yana 400’den fazla balistik füze fırlattı ve bunların yaklaşık %92’si hava savunma sistemleri tarafından engellendi. Buna rağmen Dimona ve Arad’a düşen füzeler sonucu 170’ten fazla kişi yaralandı.

İran ise saldırılarını, Natanz nükleer tesisine yönelik olduğu iddia edilen bir saldırıya karşılık olarak gerçekleştirdiğini açıkladı. İsrail bu iddiayı doğrulamadı.

Altyapı hasarı ve insani durum

İranlı yetkililer, ABD ve İsrail saldırılarının su ve elektrik altyapısında ciddi hasara yol açtığını bildirdi. Onlarca tesisin vurulduğu ve temel hizmetlerde aksaklıklar yaşandığı ifade edildi.

İran Kızılayı, 80 binden fazla yapının zarar gördüğünü açıkladı. Ancak bu veriler bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanabilmiş değil.

İran Sağlık Bakanlığı ise Mart ayı başından bu yana 1.200’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

Hürmüz Boğazı krizin merkezinde

Küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı, gerilimin merkezine yerleşmiş durumda. ABD Başkanı Donald Trump, İran’a 48 saatlik ültimatom vererek boğazın kesintisiz şekilde açık tutulmasını talep etti.

İran ise enerji tesislerine yönelik saldırıların bölgesel elektrik kesintilerine yol açabileceği uyarısında bulundu. Ayrıca boğazdan geçen gemilerden yüksek ücret talep etmeye başladı.

Uluslararası tepki ve askeri hareketlilik

İngiltere, Fransa ve Japonya dahil yaklaşık 20 ülke, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğini sağlama yönünde destek vermeye hazır olduklarını açıkladı.

G7 ülkeleri İran’ı kınayarak saldırıların durdurulması çağrısında bulundu. Küresel enerji piyasalarının istikrarı vurgulandı.

İngiliz basını, Tomahawk füzeleri taşıyan bir İngiliz denizaltısının bölgeye konuşlandırıldığını yazdı ancak resmi doğrulama yapılmadı.

Nükleer risk uyarıları

Dünya Sağlık Örgütü, çatışmanın tehlikeli bir aşamaya ulaştığını belirterek taraflara itidal çağrısı yaptı. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ise anormal radyasyon tespit edilmediğini açıkladı.

Ateşkes çağrıları

Papa Leo, çatışmayı “insanlık için bir utanç” olarak nitelendirerek derhal ateşkes çağrısında bulundu.